With the Treaty of Küçük Kaynarca (1774), signed after the Russo-Ottoman war of 1768-1774, the Ottoman Empire lost the Crimean Khanate. It thus became nominally independent state and its first ruler was pro-Russian Şahin Giray. The new status of the Khanate was confirmed by the Aynalıkavak Agreement signed in 1779 between Russia and the Empire. As a ruler, Şahin Giray inaugurated a modernization process in the Khanate, but faced fierce opposition and a revolt started in 1782. Using the upheavel as a pretext, the Russians entered the Khanate and annexed it the following year. Being the first Muslim territory lost the enemy, it was a severe blow to the Ottomans. Thereafter, the Ottoman rulers tried to develop military and political strategies in the Caucasia to regain the Khanate. An important part of the military strategy was to build a fortress in Anapa, a strategically important place on the Russian frontier. Moreover, contacts were established with the local tribes with the aim of collaborating with them against the Russian threat. Focusing on the Anapa fortress, the aim of this paper is to study the military and diplomatic strategies employed in the Northern Caucasia by the Ottoman Empire to take back the Crimean Khanate from the Russians.
TR Abstract
1768-1774 Osmanlı Rus savaşından sonra imzalanan Küçük Kaynarca antlaşması ile Kırım’a bağımsızlık verilmiş; Rus yanlısı Şahin Giray da Kırım hanı olarak atanmıştır. Osmanlı devleti bu durumu Rusya ile 1779 tarihinde imzaladığı Aynalıkavak Tenkihnâmesi ile kabul etmiştir. 1782 yılında batılı anlamda bir takım reformlar yapmaya çalışan Şahin Giray’a karşı Kırım’da ayaklanma çıkmış; bunu bahane eden Rusya Kırım’ı işgal ve bir yıl sonra da ilhak etmiştir. Elden çıkan ilk Müslüman toprağı olması dolayısıyla Kırım’ın kaybını bir türlü hazmedemeyen Osmanlı Devleti, burayı tekrar topraklarına katmak için özellikle Kuzey Kafkasya’da bir takım askerî ve siyasî faaliyetlere girişmiştir. Bu çerçevede Rusya sınırına en yakın ve müstahkem yer olan Anapa’da bir kale inşa etmiştir. Diğer yandan bölge kabileleri ile de yakın temasa geçerek ortak düşmana karşı birlikte mücadele olgusu yerleştirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Anapa kalesi odaklı Osmanlı Devleti’nin Kırım’ı geri almak için Kuzey Kafkasya’da icra ettiği askerî ve siyasî faaliyetlerdir.