1. Главная
  2. Статьи
  3. 2020 / Sayı 46
2020 — Sayı 46

ADLANDIRMA, TOPONOMİ VE ANADOLU’NUN TÜRKLEŞMESİNDEKİ ADLANDIRMA GELENEĞİ

Yunus Arifoğlu ID
DOI: 10.17498/kdeniz.701681
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
TR pp. 123–134
Received 10.03.2020 Accepted 04.04.2020 📅 Published 10.06.2020 Читателей 8
Основан
2009
Периодичность
Выходит 4 раза в год
Мар · Июн · Сен · Дек
ISSN (Печатный)
1308-6200
E-ISSN (Электронный)
3062-4126
Издатель
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Главный редактор
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Аннотация

Adlandırma insanların bir şeye anlam yüklemeleriyle başlamıştır. İnsan adlandırma ile şeyleri bilmiştir. Aynı zamaanda insan, adlandırm ile mana yönünden oluşan boşluğunu gidermiştir. Çünkü insan yeryüzüne düştüğünde yabancısı olduğu yere alışmak için tanımlama ihtiyacıyla anlamlandırmaya gitmiştir. Yer adlarını Toponomi ilim dalı incelemektedir. Bu bilim dalı adlandırmayı incelerken, hem diğer bilim dallarından hem de kendi alt bilim dallarından yararlanmaktadır. Kadim mirasın zenginliği toponomi ile açıklanıp yorumlanabilmektedir. Bu sayede bir yöre tarihi bağlamında değerli bilgilere vakıf olunabilmektedir. Adlandırmanın hangi itkiyle verildiği pek bilinemese de, adlandırırkenki faktörler bilinebilmektedir. Yer adları verilirken en önemli faktörlerden birisi doğadır. Adlandırmadaki diğer faktör insandır. Toplumsallaşma, renkler ve daha benzeri faktörler de adlandırmada etkili olmuşlardır. Her millet mekanı kendi anlayabileceği şekilde adlandırmakta ve göç ettiği coğrafyalardaki birikimden de istifade etmektedir. Ortaçağ’da yoğun Türk nüfusunun Anadolu’da yerleşmesiyle Anadolu bir Müslüman Türk coğrafyası haline gelmiştir. Anadolu’ya gelen Türkler Oğuz soyundan gelenlerdir. Anadolu’ya rengini onlar vermişlerdir. Anadolu’nun Türk yurdu haline gelmesiyle birlikte Türkler Anadolu coğrafyasındaki adları Türk Diline uyarlamış veya yeniden adlandırmışlardır. Türk ad verme kendisine has bazı etkiler taşımaktadır. Farklı coğrafyalara dağılan Türkler, çeşitli milletler ve onların dilleriyle ilişkide olmuşlardır. Bu durum Türklerin ad vermelerine etki etmiştir. Bu çalışmada yer adlarını inceleyen toponomi izah edilmiş ve adlandırmanın hikâyesi incelenmiştir. Adlandırmanın kaynağı ve buna etki eden faktörler ele alınmıştır. Ardından Türklerin Anadolu’da ad vermedeki usülleri incelenmiştir. Bu çalışmada, yer adları bağlamında oluşan modern literatürden istifade edilmiştir.

EN Аннотация

Naming began with people putting an explanation on something. Human knows something by name. At the same time, man has removed his spiritual void by naming. Because the man was a stranger to the world. Place names are being investigated by Toponomy. While studying the naming, this branch of science makes use of both other disciplines and its own sub-disciplines. In this sense, it investigates the reason for the naming of a place and how it occurs. The richness of the ancient heritage can be explained and interpreted by toponomy.Although it was not known which impulse the naming was given, the naming factors can be known. One of the most important factors when giving place names is nature. Naming is the beginning of the taming of geography. Thus, geography became a cultural basin instead of an ordinary part. Geography was the main factor in naming. The other factor in naming is human. Socialization, colors and other similar factors were also effective in naming. Every tribe has named the place in its own way. Nations have benefited from the accumulation in the geographies where they migrated. During the Middle Ages, the Turkish population came to Anatolia intensively. Thus, Anatolia has become Muslim Turkish geography. The Turks who came to Anatolia were the descendants of Oguz. Oguz gave the color to Anatolia. When Anatolia became a Turkish homeland, the Turks adapted or renamed the names in the Anatolian geography to the Turkish language.In this study, toponomy examining place names was explained and the story of names was examined. The source of the nomenclature and the factors affecting it were discussed. Then, the naming methods of Turks in Anatolia. In this study, modern literature in the context of place names was used.

Ключевые слова

TR
gelenek Türkler Anadolu Adlandırma Toponomi Usül
EN
tradition Turks Anatolia naming Method Toponomy
RU
традиция Турки Анатолия именование топономия процедура

Список литературы 6

  1. 1.
    (2024). Uşak şehrinde cadde ve sokak isimlerinin hodonimik analizi. lnternational Journal of Geography and Geography Education. DOI: 10.32003/igge.1421026
  2. 2.
    (2024). Altınözü (Hatay) İlçesi Köylerinin Toponomi Coğrafyası. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi. DOI: https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1471616
  3. 3.
    (2024). Effects of Language Learning Strategies on Teaching Toponyms and Folk Geography Terms in Kazakh and Nogai Languages. Journal of Ethnic and Cultural Studies. DOI: https://doi.org/10.29333/ejecs/2071
  4. 4.
    (2024). Gümüşhane Merkez Mahalle Adlarının Köken Bakımından İncelenmesi. Mavi Atlas. DOI: https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1555323
  5. 5.
    (2025). KÖKENBİLİM VE TOPONOMİ IŞIĞINDA ÇEMİŞGEZEK. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi. DOI: https://doi.org/10.37999/udekad.1632689
  6. 6.
    (2025). Anthroponyms in the Kazakh and Turkish Languages: A Historical Review of Their Studies and Structural Features. Treatises and Documents Journal of Ethnic Studies / Razprave in Gradivo Revija za narodnostna vprašanja. DOI: https://doi.org/10.2478/tdjes-2025-0008