Urfa Ulu Camii, şehir merkezindeki tarihi doku içinde yer almaktadır. Yapının inşa ve bani kitabesi bulunmadığı için kesin yapılış tarihi bilinmemektedir. Caminin kuzey tarafındaki avlunun, kuzeybatı tarafında haziresi bulunmaktadır. Hazirede toplam 127 mezar vardır ve mezarların büyük bir kısmı günümüze sağlam olarak ulaşmıştır. Haziredeki mezarların, genellikle 19. yüzyıl sonu ve 20 yüzyıl başına ait oldukları görülmektedir. Haziredeki en erken tarihli mezar, H.1107- M.1695 tarihli Rakka-Urfa valisi Kadızade Hüseyin Paşa’ya ait olan mezar taşıdır. Haziredeki mezar ve mezar taşlarında, geometrik, bitkisel, mimari ve nesneli olmak üzere dört farklı süsleme çeşidi görülmektedir. Yıldız, burgu, daire ve diş kompozisyonu ile yapılan geometrik süslemeler, mezar taşlarının 9 tanesinde, palmet, çiçek, yaprak, rozet motifleriyle yapılan bitkisel süslemeler mezar taşlarının 22 tanesinde, silme, kabara, mukarnas ile yapılan mimari süslemeler, mezar taşlarının 16 tanesinde ve ay-yıldız, apolet, Mevlevi başlığı tasviriyle yapılan nesneli süslemeler, mezar taşlarının 3 tanesinde görülmektedir. Çalışmamızda, Ulu Camii Haziresi mezar ve mezar taşlarında görülen süslemenin, çeşitleri, malzemesi, tekniği incelenmiş ve Urfa’daki diğer tarihi mezarlıklardaki mezar taşları süslemeleri ile karşılaştırılarak değerlendirmesi yapılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda, Urfa Ulu Camii Haziresi mezar taşlarında görülen süslemenin, Urfa tarihi mezar taşları içerisindeki yeri ve önemi ortaya konmaya çalışılmıştır.
Urfa Great Mosque is located in the historical vicinity of the city centre. The
exact date of construction is not known as the building has no epigraph about its patron
or constructor. The courtyard on the north side of the mosque has its cemetery on the
northwestern side. There are a total of 127 graves in the cemetery and most of the
graves have reached a solid day. It was observed that the graves in the cemetery
usually date backlate 19th and early 20th centuries.
In our paper, the ornaments, varieties, materials and techniques seen in the
graves and grave stones of Urfa Great Mosque Cemetery were examined and
compared with the ornaments of grave stones in other historical cemeteries in Urfa.
As a result of these evaluations, we tried to reveal the place and importance of the
ornamentation seen in Urfa Great Mosque Cemetery grave stones within Urfa
historical grave stones.