1. Ana Sayfa
  2. Makaleler
  3. 2022 / Sayı 53
2022 — Sayı 53

KLÂSİK TÜRK EDEBİYATINDA FASİHİ MAHLASLI ŞAİRLER VE HASAN FASİHİ’YE ATF EDİLEN DİVAN ÜZERİNDE ANALİTİK BİR İNCELEME

Ahmet İçli ID
DOI: 10.17498/kdeniz.1059223
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
TR pp. 206–231
Received 17.01.2022 Accepted 13.02.2022 📅 Published 25.03.2022 Okuyucu 108
Kuruluş
2009
Periyot
Yılda 4 kez
Mar · Haz · Eyl · Ara
ISSN (Basılı)
1308-6200
E-ISSN (Elektronik)
3062-4126
Yayıncı
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Baş Editör
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Özet

Farklı, özgün olma endişesi ve tanınma uğraşılarına rağmen şairlere ait eserler, şiirler hatta hayat hikâyeleri birbirine karışabilmektedir. Mahlas, şair(ler) veya kaleme alınan eser (ler)de farklılık ve özgünlük bağlamında ayırıcı görev üstlenebilir. Klâsik Türk Edebiyatında şairlerin neredeyse tamamı mahlas/müstear isim kullanmışlardır. Ancak çeşitli sebeplerden ötürü bazı mahlasların daha önce başkaları tarafından da kullanılabildiği durumlar da söz konusu olmuştur. Bu durum bir dizi karışıklığı da beraberinde getirmektedir. Bir diğer ifade ile aynı mahlas ile şiir yazma, şairlerin şiirlerinin karışmasına yol açabilmektedir. Biyografik eserlerde, tezkirelerde olduğu gibi birleştirilmiş eser ve/veya şiir seçkisi olan mecmularda aynı mahlası taşıyan şiirler/şairler bulunmaktadır. Şiirlerin varlığı edebiyata katkı bağlamında olumlu olmakla birlikte bazen hangi şaire ait olduğu noktasında karmaşaya da sebebiyet vermektedir. Kaynaklarda ve tezkirelerde belirtildiği kadarıyla, Klâsik Türk şiirinde, 15 veya 16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar, eserlerinde ve şiirlerinde Fasîhî mahlasını kullanan bazı şairler bulunur. Bu şairlerden birine ait tespit edilen Türkçe Divan bulunmaktadır. Diğer şairlerden bazılarının ise divanları, henüz tespit edilmemiştir. Bir kısmının ise şiir mecmualarında şiirlerine rastlamak mümkündür. Ayırıcı bir özellik taşımadığı sürece mecmualardaki şiirlerin hangi Fasîhî’ye ait olduğunu belirlemek güçtür. Ancak karşılaştırmalı bir analiz sonucu, mümkün mertebe bazı sonuçlara ulaşılabilmektedir. Çalışmamızda kaynaklarda ve akademik çalışmalarda tanıtılan Fasîhî mahlaslı şairler üzerinde durulacak ve Hasan Fasîhî’ye atfedilen Divan’ın değerlendirilmesi yapılacaktır. Elde edilen verilerin/bulguların kendi arasındaki, birbiriyle olan alakaları ve bütünlüklerinin değerlendirilmesi yapılmaya çalışılacaktır. Bilgiler ve tespitler arasındaki benzerlik, tutarsızlık veya tahmin edilen durumların gerçekliği, sapması ve ilişkilerin araştırılması, analitik inceleme çerçevesinde yapılacaktır.

EN Özet

In Classical Turkish (Divan) Literature, most of the poets used pseudonyms. The pseudonym can play a distinctive role within the scope of difference and originality in the poet(s) or the work(s) written. However, despite the concerns of being different and original and the efforts to be recognized, works, poems and life stories can be mixed with each other. There are many reasons for this. The first of these is to use the same pseudonym. This situation brings with it a number of confusions. However, it is seen that many poets and their works are mixed both in tazkeerahs, magazines/compilations and other texts. Even poetry books or other works of poets can be attributed to someone else. There are poems with the same pseudonym in biographical works, as in tazkeerahs, in magazines with a selection of combined works and/or poems. Although the existence of the poems is positive, it also causes confusion at the point of to whom it belongs. As stated in the sources, there are poets in Classical Turkish poetry, from the 15th or 16th century to the 18th century, who used the pseudonym Fasihi in their works and poems. One of them has a Turkish Divan (poetry book) found in libraries. Although some of the other poets have poetry books, they have not been identified yet. Unless it has a distinctive feature, it is difficult to determine which poet belongs to Fasihi's poems in magazines/compilations. However, as a result of a comparative analysis, some results can be reached as much as possible. In our study, poets with the pseudonym Fasihi introduced in the sources and academic studies will be emphasized, and their classification will be made as much as possible. It will be evaluated the integrity of the poets and their poems in their relations and with each other. Information and determinations, that is, the similarity, inconsistency or the reality of the predicted situations, deviations and relationships between the relevant data will also be tried to be investigated in the context of analytical analysis.

Anahtar Kelimeler

TR
Klâsik Türk Edebiyatı Mecmua Divan Mahlas Fasîhî
EN
Classical Turkish Literature Pseudonym Fasihi Journal Divan (poetry book)
RU
классическая турецкая литература Диван псевдоним Фасихи сборник

Atıf Yapma Şekli

APA
İçli, A. (2022). KLÂSİK TÜRK EDEBİYATINDA FASİHİ MAHLASLI ŞAİRLER VE HASAN FASİHİ’YE ATF EDİLEN DİVAN ÜZERİNDE ANALİTİK BİR İNCELEME. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 2022(53), 206–231. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1059223
MLA
İçli, Ahmet. "KLÂSİK TÜRK EDEBİYATINDA FASİHİ MAHLASLI ŞAİRLER VE HASAN FASİHİ’YE ATF EDİLEN DİVAN ÜZERİNDE ANALİTİK BİR İNCELEME." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, vol. 2022, no. 53, 2022, pp. 206–231.
Chicago
İçli, Ahmet. "KLÂSİK TÜRK EDEBİYATINDA FASİHİ MAHLASLI ŞAİRLER VE HASAN FASİHİ’YE ATF EDİLEN DİVAN ÜZERİNDE ANALİTİK BİR İNCELEME." Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2022, no. 53 (2022): 206–231.
DOI: 10.17498/kdeniz.1059223

Bu Makaleye Atıf Yapan Makaleler 3

  1. 1.
    (2024). Türk Edebiyatında Fânî Mahlaslı Şâirler. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi. DOI: https://doi.org/10.32711/tiad.1568977
  2. 2.
    (2023). 18. Yüzyıl Divan Şairi İsmail Nüzhet Efendi ve Dîvânı. Turkish Academic Research Review - Türk Akademik Araştırmalar Dergisi [TARR]. DOI: https://doi.org/10.30622/tarr.1311539
  3. 3.
    (2023). HÂBNÂME-İ FASÎH. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi. DOI: https://doi.org/10.51592/kulliyat.1392803