Halk şiiri özellikle Âşık Edebiyatı şiirleri üzerine, Türkiye’de yapılan tahlil ve tenkitler henüz yerine oturmamıştır. Tahlil ve tenkitler klasik olarak şekil özellikleri hakkında bilgi verme, dörtlükleri izah etmeye çalışma, âşıkların hayat hikâyeleri ile çalışmayı birleştirip sonlandırılmaktadır. Sembolleri, benzetme unsurlarını, yaşanılan coğrafya ile birleştirmeden ve şairi içinde yaşadığı topluma ait değer yargılarını nasıl kullandığına dair bir bilgi aktarmadan yapılacak tahlil ve tenkitlerin eksik olacağını düşünüyoruz. Kuzeydoğu Anadolu bölgesi hem etnik kimlik açısından ve hem de coğrafi özellikler açısından diğer bölgelerden farklılıklar gösterir. Kars – Ardahan sınırları içerisinde yaşayanlar daha çok hayvancılık ile geçinirler. Iğdır ve Artvin ise her türlü ziraatın yapılabildiği illerdir. Kars – Ardahan coğrafyasında kışlar oldukça soğuk, yazları ise serindir. Bölgede farklı etnik kimlikte ve inanç yapısında topluluklar yaşamaktadır. Alevi, Sünni, Caferi; Azeri, Terekeme, Yerli, Türkmen, Kürt, Çerkez, Zaza bu toplulukları oluşturur. Böyle bir renklilik bölgede mizahi unsurların da çeşitlenmesine sebep olmaktadır. Âşık Bahattin Yıldızoğlu, Âşık Şenlik koluna mensup ve günümüz Kuzeydoğu Anadolu bölgesinde ustalık derecesine yakın bir âşıktır. Yurt içi ve yurt dışında çok sayıda sanatını icra etme imkânı bulmuştur. Kendisine mahsus hicivleri ile tanınır. 1997 yıllarında yakından tanıdığımız Yıldızoğlu, hayvancılığa yönelik tarım bölgesinde yaşamış ve bu bölgenin coğrafi, sosyal ve kültürel birikimlerini eserlerine başarıyla yansıtmıştır. Bu çalışmada Âşık Bahattin Yıldızoğlu’nun bazı şiirlerinden hareketle sanatına etki eden unsurları ele alacağız. Âşık Bahattin Yıldızoğlu’nun şiirlerinden hareketle yapacağımız tahlilin, bundan sonraki çalışmalara ışık tutması hedeflenmiştir.
Literary analysis and criticism in Turkey about folk literature, and minstrelsy in particular,
have not been settled down yet. Literary criticism and analysis efforts are limited to
presenting information about the structure of poems, trying to explain the quartets, and
combining the life stories of minstrels with the lyrics. We are of the opinion that any study
without focusing on the signs and symbols, analogies, similes and other poetic images with
a view to the geographical features the minstrel lives in, and the social and cultural values
of society reflected in poems will be lacking while analysing or criticising works of folk
literature and minstrelsy.
The North-East region of Turkey is different from the other regions in terms of etnical
identity and geographical features. Settlers in Kars-Ardahan make their living by raising
cattle. Those in Iğdır-Artvin can make their living through different types of agricultural
activities. In Kars-Ardahan, the winters are extremely cold, and summers are cool.
In this region, people of different etnicities and beliefs live. The religious sects are Alevites,
Sunnis and Caferis, whereas the etnical identities are Azeris, Terekemens, Natives,
Turkemens, Kurds and Zazas. Such a richness of identities make it possible for minstrels to
create humour in abundance.
Minstrel Bahattin Yıldızoğlu belongs to Minstrel Şenlik tradition, and is on the master level
in the North East region. He has found opportunities to perform his art both abroad and in
the country. He is famous for sarcastic humour of his own.
Yıldızoğlu, whom we got to know in 1997, lived in a region based on cattle breeding, and
successfully reflected the geographical, social and cultural features of this region in his
works. In this study, we will focus on the elements influencing his art and performance
with a view to some of his poetry. We aim that this analytic study will shed light upon
prospective studies in terms of literary analysis and criticism.