Şanlıurfa İli’nin 40 km. doğusunda ve güneydoğusunda yer alan Tek Tek dağları, Harran Ovasının doğu bölümünü sınırlayan kuzey-güney yönünde kalker platolardan oluşan bir tepeler silsilesidir. Tektek Dağları üzerinde Paleolitik dönemden itibaren pek çok iskân söz konusu olmuştur. Bu merkezlerden en önemlisi Soğmatar Antik şehri, Roma döneminde kutsal bir alan olması yanında bir nekropol alanı olarak da dikkat çekmektedir. Soğmatar Antik Şehri nekropolünde sayıları 72 olan kaya mezarları ilk olarak Erken Tunç Çağı’nda kireçtaşından ana kaya oyularak yapılmış ve Roma döneminde tekrar kullanım görmüştür.. Bu denli önemli bir merkezin çevresine etkisini ortaya koyabilmek için Soğmatar’ın yakın çevresinde yer alan kırsal alanlarda yüzey araştırmaları yapılmış ve köylerin çoğunda kaya mezarları tespit edilmiştir. Tespit edilen bu kaya mezarları genellikle dromoslu ve tek odalıdır. Kimi mezarlarda dromoslar merdivenli, kimi mezarlarda ise düz olarak yapılmıştır. Bu mezarların tümü mimari özellik ve plan olarak Soğmatar’daki Roma dönemi kaya mezarları ile bire bir benzerlik göstermektedir. Ayrıca, Soğmatar’da yer alan Silindir Planlı Anıt mezarların benzerleri de tespit edilmiştir. Soğmatar’daki Silindir Planlı Anıt mezarlar gibi kaya mezarının üstüne çapı 5-7 m arasında değişen yuvarlar planlı yapılar yapılmıştır. Bazen bu yapıların içine de mezar yerleştirilmiş olmakla birlikte çoğunlukla yuvarlak planlı yapıların altında bulunan kireçtaşı kayalar oyularak kaya mezarları yapılmaktadır. Yerleşim amaçlı Soğmatar çevresine gelen halkın, Soğmatar’ı kutsal bir alan ve nekropol alanı olarak kullanması yanında, yerleştikleri köylere de Soğmatar’daki kaya mezarlarına benzer mezarlar yapmış olduğunu görmekteyiz. Şanlıurfa kent merkezinde yer alan Kale Eteği Nekropolü ve Kızılkoyun Nekropolü’nde yer alan kaya mezarları Soğmatar ve çevresindeki kaya mezarları ile birebir benzerlik gösterirler.
40 km from Sanliurfa Province. Tektek mountains, located to the east and southeast, consist of hillsconsisting of limestone plateaus in the north-south direction that limits the eastern part of the Harran Plain. Fromthe Paleolithic period on the Tek Tek Mountains there have been many settlements. The most important of thesecenters is the ancient city of Sogmatar, a sacred area during the Roman period, as well as a necropolis area. Therock Tombs, which were numbered 72 in the Sogmatar Ancient City necropolis, were first carved from thelimestone bedrock in the Early Bronze Age and were reused in the Roman period. In order to demonstrate theeffect of such an important center on the surrounding area, surveys were carried out in rural areas in the vicinityof Soğmatar and rock tombs were identified in most of the villages. These rock tombs are generally with oneroomed and dromos. In some tombs, the dramos are made with stairs and in some graves are flat. All these tombsare similar to the Roman period rock tombs in Soğmatar. In addition, similar resemblances of Cylinder PlannedTombs in Soğmatar were determined. Cylinder Planned monumental tombs on the top of the rock tombs on thetop of the tombs ranging from 5-7 m in diameter planned structures were made. Sometimes the grave is placedinside these structures, but mostly limestone rocks under rounded structures are carved rock tombs are made. Wesee that the people who came to the vicinity of Soğmatar for settlement purposes used the Soğmatar as a sacredarea and necropolis area and built tombs similar to the rock tombs in Soğmatar to the villages where they settled.The rock tombs in the Necropolis and the Necropolis of the Kızılkoyun Necropolis in the city center of Şanlıurfashow the similarity to the rock tombs of Soğmatar and its surroundings.