SİNOPE MİMARİ BEZEMELERİ: Kymation, Anthemion, Yaprak ve İnci-Boncuklar

Nazlı YILDIRIM

Bu çalışmanın amacı Sinope Antik Kenti'nde tespit edilmiş mimari bloklar üzerine yer alan ionkymationu, lesbos kymationu, anthemion, yaprak ve inci-boncuk dizisi gibi mimari bezemeleri bütünsel bir bakış açısı ve bilimsel bir gözlemle değerlendirmektedir. Çalışma içerisinde ayrıntılı tanımlamalar, bezemelerin stil kritiği ve tarihlendirme önerileri gibi konulara yer verilmiştir. Müzede bulunan örneklerin yanı sıra kentin sur duvarları üzerinde tespit edilen ve üzerinde mimari bezeme bulunduran devşirme malzemelerden örnekler de bu çalışma içerisinde değerlendirilmeye alınmıştır. Kentte modern yerleşim ve devşirme kullanımının, mimari elemanların sayısını azaltması nedeniyle konumuzu oluşturan bezemeler sınırlı sayıda örnekle tanımlanabilmektedir. Sayısı sınırlı olsa da söz konusu örnekler, kentte uygulanan mimari bezemeler hakkında genel, ancak önemli bilgiler sunmaktadır. Tipolojik ve stilistik olarak bir gelişim ve değişim içerisinde olan bu bezemeler, kentte Arkaik Dönem'den başlayarak Severuslar Dönemi sonlarına kadar faaliyet gösteren önemli bir yerel heykeltıraşlık atölyesinin var olduğunu; bu atölyenin dönemin popüler mimari bezemelerini yakından takip ederek uygulayabildiğini kanıtlamaktadır. Mimari bezemeler genel olarak değerlendirildiğinde kent atölyesinde kaliteli ve özenli bir işçilik anlayışının var olduğunu söylemek mümkündür. Temiz bir işçiliğe sahip olan bezemeler arasındaki boş alanların da düzgünce perdahlanarak, pürüzsüzleştirildiği gözlemlenmektedir. Bezeme alanlarında canlı, hareketli ve ışık-gölge etkili motifler arasında hemen her dönem uyum ve simetri dikkat çekicidir. Standart uygulamaların yanı sıra bu yerel atölyenin kendine özgü, standartlaşmış uygulamalara sahip olduğu da gözlemlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Paphlagonia, Sinope, Mimari Bezeme, Kymation, Anthemion, Yaprak, İnci-boncuk.