Yapay zekânın (YZ) çağdaş küresel ekonomide oyun değiştirici nitelik taşıyan temel özelliği, ulusal ekonomik performansa doğrudan ve orantılı katkı sunmasıdır. Yapay zekâ, salt bir teknolojik yenilik olmanın ötesine geçerek verimlilik, rekabet gücü ve yapısal dönüşümün stratejik bir itici gücü hâline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, yapay zekâ temelli bir ekonomik model geliştirmeye yönelik küresel yarışta Rusya’nın konumunu, iki temel rakibi olan Amerika Birleşik Devletleri ve Çin’in performanslarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Patent üretimi, yatırım hacmi, hukuki çerçeveler, yapay zekâ odaklı işletmelerin ortaya çıkışı, finansman mekanizmaları ve kurumsal hazırlık düzeyi gibi çok boyutlu göstergelere dayanan karşılaştırmalı bir analiz yoluyla çalışma, yapay zekâ güdümlü ekonomik rekabet ortamında Rusya’nın göreli güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmada bir karşılaştırmalı kıyaslama analiz modeli kullanılmaktadır. Analiz kapsamında örnek ülkelerin yapay zekâ performansları; Uluslararası Para Fonu (IMF) temelli Yapay Zekâ Hazırlık Endeksi (AI Preparedness Index-AIPI), Stanford Üniversitesi tarafından hazırlanan AI Index Report (AIIR) ve Oxford Üniversitesi temelli Government AI Readiness Index gibi endekslerdeki skorları üzerinden Kıyaslama Modeli aracılığıyla karşılaştırılmaktadır. Model çerçevesinde, söz konusu endekslerdeki sıralamalar R ortamında TOPSIS yaklaşımı kullanılarak analiz edilmiştir. Test sonuçlarına göre Rusya’nın (C* = 0,170), gerek yapay zekâya yönelik yatırım kapasitesi gerekse kurumsal altyapı açısından oldukça zayıf bir performans sergilediği ve küresel yapay zekâ ekonomisinde Amerika Birleşik Devletleri ile Çin’in belirgin biçimde gerisinde konumlandığı tespit edilmiştir. Bu bulgu, Rusya’nın mevcut yapay zekâ ekosisteminin teknolojik rekabetçiliği sürdürebilmek için gerekli mali kaynaklardan, politika uyumundan ve yenilik odaklı kurumsal yapılardan yoksun olduğunu göstermektedir.

Bu çalışma, Soğuk Savaş sonrası Türkiye–Rusya ilişkilerini güvenlik ve ekonomi ekseninde ele almaktadır. Çalışma, iki aktör arasında Soğuk Savaş sonrasında ortaya çıkan çatışan çıkar alanlarının neler olduğu ve buna karşın ilişkilerde sürekliliği mümkün kılan unsurların nasıl şekillendiği sorularına cevap arayarak bir değerlendirme yapmaktadır. Bulgular, güvenlik ve jeopolitik konularda yaşanan görüş ayrılıklarına ve farklı çıkar alanlarına rağmen, ekonomik ilişkilerin iki ülke arasındaki bağların kopmadan sürdürülmesinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Türkiye ve Rusya, Suriye, Kafkasya, Çeçenistan ve Ukrayna gibi birçok alanda ve PKK konusunda farklılaşan çıkarlara ve görüş ayrılıklarına sahiptir. Örneğin, Rusya–Ukrayna Savaşı, Türkiye–Rusya ilişkilerinde eş zamanlı olarak hem gerilim hem de esneklik unsurlarını görünür kılmıştır. Türkiye, savaş süresince NATO üyeliğini sürdürürken Batı’nın Rusya’ya yönelik yaptırımlarına katılmamış; buna karşılık Rusya ile diplomatik ve ekonomik ilişkilerini muhafaza etmiştir. Enerji başta olmak üzere, turizm, müteahitlik ve S400 savunma sistemlerinin alımı gibi ekonomik meseleler ise iki aktörü birbirine yakınlaştıran bir görev üstlenmektedir. Çalışma, nitel araştırma yöntemine dayalı olarak literatür taraması yöntemiyle yürütülmüştür. Analiz kapsamında akademik çalışmalar, düşünce kuruluşu raporları ve resmî belgeler birlikte değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye–Rusya ilişkilerinde jeopolitik ayrışmalar ve güvenlik temelli gerilimlerin, enerji, turizm, müteahhitlik ve savunma gibi alanlardaki ekonomik iş birlikleri aracılığıyla yumuşatıldığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, siyaset, güvenlik ve ekonomi alanlarının birbirini dışlayan değil; karşılıklı etkileşim içinde gelişen ve ilişkilerde sürekliliği mümkün kılan bileşenler olduğunu vurgulamaktadır.

Hacıtuğrul Höyük Ankara ili Polatlı ilçesi sınırları içerisinde yer alan 32 hektarlık bir alanıyla Anadolu’nun en büyük höyükleri arasında yer almaktadır. Gordion antik kentine yaklaşık 30 km mesafede olan Hacıtuğrul Höyüğün ismi Karahöyük veya Yenidoğan olarak da bilinmektedir. Hacıtuğrul Höyük’te ilk kazılar 1972-1979 yılları arasında Anadolu Medeniyetleri Müzesi tarafından yürütülmüştür. Bu kazılar sonucunda Hacıtuğrul Höyüğün çok iyi tahkim edilmiş bir Frig yerleşimi olduğu ortaya çıkmıştır. Ele geçen buluntulara dayanarak Hacıtuğrul Höyüğü’nün Gordion antik kenti ile çağdaş olduğu, MÖ 7.–6. yüzyıla tarihlendirildiği ve büyük bir olasılıkla Gordion'daki Frig yerleşiminin bir uzantısı olduğu tahmin edilmektedir. Hacıtuğrul Höyük’te 1972-1979 yılları arasında süren kazıların ardından 1996 yılında Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nin bir sezon yapmış olduğu kazılar dışında herhangi bir çalışma yapılmamıştır. 2022 yılında tekrar kazılara başlanmış, önceki kazı çalışmalarından elde edilen pek çok küçük buluntu tekrar değerlendirmeye alınmıştır. Seramik kaplar, seramik kap parçaları, boncuk kolyeler ve ağırşaklardan oluşan bu buluntular, MÖ 11. yüzyıl ile M.Ö 5. yüzyıl arasına tarihlenmektedir. Ayrıca ele geçmiş olan yüksek kalitedeki kült kaplarının varlığı, Hacıtuğrul Höyük yerleşiminin bir kült merkezi olma ihtimalini akla getirmektedir. Hacıtuğrul Höyük buluntularına genel olarak bakıldığında, Frig dönemi seramiklerinin yoğun olduğu görülmektedir. Yapılan araştırmalar, Hacıtuğrul Höyüğün buluntu açısından oldukça zengin, kaliteli ve ithal buluntular içerdiğini göstermektedir. Yerleşimde yapılacak kazılar sayesinde Hacıtuğrul Höyüğün önemli bir Frig kenti olduğu daha iyi anlaşılacaktır.

Araştırmanın amacı yetişkin bireylerin ebeveynlerinden algıladıkları duygusal erişilebilirlik ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkide kişilik özelliklerinin aracı rolü incelenmiştir. Bu kapsamda, bireylerin ebeveynlerini duygusal açıdan ne ölçüde ulaşılabilir ve destekleyici algıladıklarının, yaşamın zorlu koşulları karşısında sergiledikleri dayanıklılık ve uyum kapasitesi üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Araştırma, psikolojik sağlamlığın gelişimsel temellerini ebeveynin duygusal erişebilirliği bağlamında ele alması ve söz konusu ilişkide kişilik özelliklerinin aracı mekanizmasını test etmesi bakımından literatüre özgün bir katkı sunmayı amaçlamıştır. Araştırmanın örneklemi 18–60 yaş aralığında 400 yetişkin bireyden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği ve Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 27 programı ve PROCESS Macro eklentisi aracılığıyla analiz edilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri betimsel istatistikler ile hesaplanmıştır. Analiz sonuçları, ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin yetişkin psikolojik sağlamlığını pozitif ve anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Ayrıca gerçekleştirilen aracılık analizleri, ilişkinin Uyumluluk, Dışa Dönüklük, Deneyime Açıklık ve Sorumluluk kişilik boyutları üzerinden dolaylı olarak açıklandığını ortaya koymuştur. Buna karşılık, Nevrotiklik boyutunun bu ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlenmediği belirlenmiştir. Bu bulgular, ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin psikolojik sağlamlık üzerindeki etkisinin hem doğrudan hem de belirli kişilik özellikleri aracılığıyla dolaylı biçimde gerçekleştiğini göstermektedir.

Bu çalışma, Türk tiyatrosunun modernleşme evresini temsil eden 1860-1918 yılları arasındaki süreci, dönemin edebiyatçılarının ve tiyatro adamlarının kaleme aldığı hatıratlar üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. 1860 yılında Şair Evlenmesi ile başlayan profesyonel süreç; Gedikpaşa Tiyatrosu’nun kuruluşu, Tanzimat ve İstibdat dönemlerinin sansür koşulları ve II. Meşrutiyet’in getirdiği özgürlük ortamıyla şekillenmiştir. Resmî belgeler tiyatronun kurumsal yapısını aydınlatırken; Ahmet Fehim Efendi, Recaizade Mahmut Ekrem, Halit Ziya Uşaklıgil ve Hüseyin Rahmi Gürpınar gibi isimlerin hatıraları, sahne arkasındaki teknik imkânsızlıkları, oyuncuların toplumsal statüsünü ve seyirci profilindeki değişimi insani bir boyutta sunmaktadır. Çalışmada, hatıratların birer "öznel tarih" kaynağı olarak tiyatro yazımındaki kritik önemi üzerinde durulmuş; edebi metinler ile sahne pratiği arasındaki kopukluklar veya iş birlikleri bu tanıklıklar aracılığıyla analiz edilmiştir. Sonuç olarak, 1860-1918 arası Türk tiyatrosunun sadece bir metinler toplamı değil, hatıralarda yaşayan canlı ve toplumsal bir mekanizma olduğu ortaya konulmuştur.

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersine yönelik güven ve katılım düzeylerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemine dayalı betimsel tarama modelinde desenlenmiş bir ölçek geliştirme çalışmasıdır. Çalışma grubunu İstanbul ilinde Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarında öğrenim gören toplam 691 on ikinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) farklı örneklem grupları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiş ve bu yapının toplam varyansın %62,319’unu açıkladığı görülmüştür. Maddelerin faktör yükleri ,738 ile ,845 arasında değişmektedir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, modelin kabul edilebilir ve iyi uyum değerlerine sahip olduğunu göstermiştir (χ²/df=3,139; RMSEA=,077; CFI=,965; SRMR=,036). Ölçeğin ölçüt geçerliğini belirlemek amacıyla İçsel Dini Motivasyon Ölçeği ile yapılan korelasyon analizi sonucunda iki ölçek arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=,680; p<,01). Ölçeğin güvenirlik analizleri sonucunda Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı ,944 olarak hesaplanmış; iki yarı güvenirlik katsayıları da yüksek düzeyde bulunmuştur. Elde edilen bulgular, DKAB Dersi Güven ve Katılım Ölçeğinin lise öğrencilerinin derse yönelik güven ve katılım düzeylerini ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Geliştirilen ölçeğin, DKAB dersine ilişkin öğrenme süreçlerinin duyuşsal boyutunu anlamaya ve eğitim uygulamalarına katkı sağlaması beklenmektedir.