1. Ana Sayfa
  2. Makaleler
  3. 2021 / Sayı 51
2021 — Sayı 51

KARAYAKA (TOKAT/ERBAA) AĞZINDAN ATASÖZLERİ VE DEYİMLER

Şerife Özer ID · Betül Görmüş ID
DOI: 10.17498/kdeniz.976333
PDF Export: RIS BibTeX EndNote
TR pp. 45–58
Received 30.07.2021 Accepted 07.09.2021 📅 Published 30.09.2021 Okuyucu 12
Kuruluş
2009
Periyot
Yılda 4 kez
Mar · Haz · Eyl · Ara
ISSN (Basılı)
1308-6200
E-ISSN (Elektronik)
3062-4126
Yayıncı
Kültür Ajans
https://www.kulturajans.com
Baş Editör
Dr. Semih BABATÜRK
Kyrgyz-Turk Manas University, Kyrgyzstan
ID 0000-0002-6778-4204

Özet

Atasözleri ve deyimler, dil müessesenin en etkileyici ürünleri ve dilin pratik işlevinin çarpıcı bir göstergesidir. Dünyanın en eski dillerinden biri olan Türkçe, Anadolu'nun her şehrinde olduğu gibi Tokat'ta da zengin bir metafor oluşturmuştur. Ancak genç kuşağın bu söz varlığından uzaklaştığı, bu sözlerin çoğunlukla yaşı büyük olan insanlar tarafından kullanıldığı görülmüştür. Bu çalışmanın amacı; Tokat'ın Erbaa ilçesine bağlı Karayaka kasabasında kullanılan ama Ömer Asım Aksoy'un Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü'nde, Türk Dil Kurumunun Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü'nde, yine Türk Dil Kurumunun Derleme Sözlüğü'nde ve birçok kişinin katkısı, Ömer Asım Aksoy'un da gözetimi altında çıkarılan Bölge Ağızlarında Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü'nde yer almayan atasözleri ve deyimleri belirleyip kayıt altına alarak kültür mirasımıza katkı sağlamaktır. Bu amaçla yapılan derleme çalışmasında; tespit edilen atasözü ve deyimler alfabetik sırayla, anlamları açıklanarak, deyimlerin kullanıldığı durumlara örnek cümleler verilerek sıralanmıştır. Tokat ağzı ile söylenişi de çeviri yazı işaretleri kullanılarak gösterilmiştir. Yay ayraç içinde ise standart Türkçeleri ile kullanımı verilmiştir. Kuman Türkleri tarafından iskâna açılan, topraklarında Danişmend-name adında bir destanın yazıldığı, köklü bir tarihe sahip olan Tokat'ta; mülakat, sınıflandırma, derleme, tarama ve sondajlama usulü kullanılarak yapılan bu bilimsel çalışmanın Türk halk kültürü alanında ve Türk dili üzerine çalışma yapacak araştırmacılar için faydalı olacağı düşünülmektedir.

EN Özet

Proverbs and idioms are the most impressive products of the language and a striking indicator of the practical function of language. Turkish, one of the oldest languages in the world, has created a rich metaphor in Tokat as in every city of Anatolia. However, it has been observed that the younger generation has moved away from this vocabulary, and these words are mostly used by older people. The aim of this study iş to contribute to our cultural heritage by determining and recording the proverbs and idioms that are used in the town of Karakaya in Erbaa ,TOKAT but not included in Ömer Asım Aksoy's Dictionary of Proverbs and Idioms,in the Dictionary of Proverbs and Idioms of Turkish Language Institution and in the Dictionary of Proverbs and Idioms in Regional Dialects, which was published under the supervision of Ömer Asım Aksoy with many people's contribution. In compilation study made in accordance with this purpose identified proverbs and idioms are listed in alphabetical order, by explaining their meanings and by giving example sentences for the situations in which the idioms are used. Their pronunciation with Tokat dialect is also shown using transliteration signs. Their usage in standard Turkish is given in paranthesis. In Tokat, which was settled by the Cuman Turks and has a deep-rooted history, where an epic called Danishmend-name was written; It is thought that this scientific study, made by using the method of interview, classification, compilation, scanning and sounding, will be useful for researchers who will study in the field of Turkish folk culture and Turkish language.

Anahtar Kelimeler

TR
atasözü deyim derleme Karayaka
EN
proverb idiom Compilation Karayaka Tokat
RU
пословица идиома компиляция караяка

Kaynakça 1

  1. 1.
    (2025). Kalıp Sözler Üzerine Bir Değerlendirme: Hababam Sınıfı Romanı Örneği. Yazıt Kültür Bilimleri Dergisi. DOI: https://doi.org/10.59902/yazit.1673641